Michnikowszczyzna o oczywistych oczywistościach na wschodniej granicy.
Tym razem, o dziwo, ręka w rękę z RPO:

http://wyborcza.pl/1,75248,7281080,Granica_z_Ukraina_trudna_do_zdobycia.html

Blisko dziewięć godzin urzędnicy Biura Rzecznika Praw Obywatelskich czekali
na wjazd z Ukrainy do Polski. W pełni potwierdzili publikacje "Gazety" o
gigantycznych korkach i złej pracy celników i straży granicznej

"Warunki przekraczania granicy ukraińsko-polskiej urągają godności ludzkiej
oraz wymogom cywilizacyjnym na miarę XXI w. w centrum Europy" - piszą w
notatce służbowej, do której dotarła "Gazeta", urzędnicy z biura RPO.

Pod koniec października Janusz Kochanowski wysłał na granicę
polsko-ukraińską swoich urzędników incognito, by naocznie przekonali się,
czy sytuacja jest tak fatalna, jak kilka tygodni wcześniej pisali w
"Gazecie" Mirosław Skórka i Krzysztof Herbst. Obaj są działaczami
organizacji pozarządowych współpracujących z Ukrainą. Z tej racji bardzo
często przekraczają granicę. Obaj skarżyli się, że jadąc autobusem lub
samochodem, nie sposób przekroczyć granicy krócej niż w kilka godzin, nie
działają tzw. zielone pasy do odprawy podróżnych niemających nic do
zadeklarowania, kontrole są wyjątkowo drobiazgowe, a pracownicy służby
celnej i straży granicznej, delikatnie mówiąc, nie spieszą się podczas
pracy. Czasem trzeba czekać po 20-30 min, aż celnicy czy strażnicy
graniczni wyjdą ze swojej budki do stojących w kolejce aut, a przerwa w
pracy po zakończeniu zmiany trwa kilkadziesiąt minut.

"Przekroczenie granicy z Ukrainy do Polski przez drogowe przejście
graniczne w Hrebennem zajęło przedstawicielom RPO 9,5 godziny. O czasie
oczekiwania przesądzało tempo polskiej służby celnej" - piszą w notatce
urzędnicy. Najpierw skontrolowali oni przejście graniczne dla pieszych w
Medyce oraz przejście drogowe w Korczowej. Tam negatywnych zjawisk nie
zaobserwowali, a przekroczenie granicy zajęło im 15 min.

Zupełnie inaczej było podczas powrotu do Polski przez przejście graniczne w
Hrebennem, gdzie urzędnicy przeżyli gehennę. Sześć godzin zajął im podjazd
do odprawy po stronie ukraińskiej, mimo że w kolejce stało tylko
kilkadziesiąt aut. Przyczyną była działalność grupy młodych ludzi, którzy
za 200 zł haraczu co chwila wpuszczali auta bez kolejki przy całkowitej
bierności ukraińskiej milicji, z którą bandyci byli najwyraźniej dobrze
zaprzyjaźnieni.

Trzy i pół godziny trwała kontrola po stronie polskiej. Przez większość
tego czasu urzędnicy czekali na podjazd do terminalu. Sama kontrola trwała
ok. pół godziny. Urzędnicy RPO nie stwierdzili "nielegalnych praktyk
polskich funkcjonariuszy" (czytaj: przyjmowania łapówek za przyspieszenie
odprawy). Ogólnie jednak sytuację na granicy uznali za tragiczną "mimo
wielokrotnego zwracania uwagi na ten problem".

Zupełnie nie zgadza się z tym Grzegorz Smogorzewski, dyrektor departamentu
służby celnej w Ministerstwie Finansów: "Średni czas oczekiwania na
przekroczenie granicy wg danych za III kwartał w Medyce i Korczowej wynosi
w przypadku wjazdu do Polski 60 min". Ale nie podaje średniego czasu
oczekiwania dla przejścia w Hrebennem, które skontrolowali urzędnicy RPO.
Zdaniem Smogorzewskiego sytuacja na granicy "poprawia się", a "w
przyszłości zwiększy się przepustowość polsko-ukraińskich przejść
granicznych". W środę w biurze Rzecznika ma się odbyć narada w sprawie
sytuacji na granicy polsko-ukraińskiej z przedstawicielami straży
granicznej i służby celnej. Może wtedy poznamy więcej konkretów, co trzeba
zrobić, by nie czekać na wjazd do Polski dziewięć i pół godziny.

Komentarz

By zobaczyć, jak jest naprawdę na granicy polsko-ukraińskiej, wystarczy tam
pojechać. Sam przekraczam ją często, więc wiem, że przeżycia urzędników z
biura RPO to raczej reguła niż przypadek.

Można zwalać winę na kolejkową mafię po stronie ukraińskiej. Ale gdyby
odprawę prowadzono sprawniej, to nie tworzyłyby się kolejki. I znikłaby
pokusa dawania łapówki za przepuszczenie na początek sznura aut.

Trudno dostępne wizy, bałagan na granicy oraz długi czas oczekiwania na
wjazd do Polski wpisują się w fatalny stereotyp "Europa nie chce Ukraińców,
a Polacy złośliwie utrudniają im życie". Żeby przekonać się, jak bardzo
jest żywy, wystarczy przeczytać ukraińskie gazety, w których Polska
przedstawiana jest przede wszystkim przez pryzmat trudności wizowych i
granicznych. Ilu jeszcze trzeba publikacji, by przekonać urzędników i
polityków z obu krajów do poważnego zajęcia się sprawą.

Kilkanaście lat temu na granicy polsko-niemieckiej wprowadzono wspólne
kontrole prowadzone przez funkcjonariuszy z obu krajów. Skróciły czas
oczekiwania o połowę. Gdyby takie same kontrole były w Hrebennem, to nie
zmieniając nic więcej, można by wjechać z Ukrainy do Polski w nieco ponad
cztery godziny zamiast w dziewięć i pół. Zawsze to coś.